Aby nasza strona miała dużą oglądalność należy dokonać wstępnej analizy odbiorcy w tym szczególnie polskiego, ponieważ właśnie do niego głównie odnosić się będą treści umieszczane na stronie. Poniżej zostały przedstawione wyniki ankiet przeprowadzonych wśród polskich użytkowników sieci Internet przez NASK, katalog polskich i polonijnych zasobów internetowych "Polishworld", magazyny komputerowe "Chip" i "Internet".

Podsumowując przedstawione powyżej dane możemy w przybliżeniu wytypować statystycznego polskiego użytkownika sieci Internet i co za tym idzie, określić jego potrzeby i oczekiwania związane z podstawowymi usługami internetowymi, co w konsekwencji powinno przynieść np. lepszą oglądalność naszej strony. Oprócz koniecznych badań statystycznych czy marketingowych potencjalnych odbiorców przyszłego serwisu, przy jego projektowaniu powinniśmy się kierować zasadami o których będzie mowa poniżej.

    Webdesign jest to po prostu projektowanie serwisów WWW. Każdy serwis musi być przygotowany z myś1ą o odwiedzających (często jest to przeoczone) i jest to główne założenie wszystkich komercyjnych serwisów internetowych.
    Przed etapem tworzenia strony WWW , należy okreś1ić przede wszystkim, co konkretnego i interesującego znajdzie się do przekazania osobom, które będą ją oglądały. Jeże1i na stronie ma zna1eźć się życiorys autora czy zbiór kawałów o blondynkach, to szkoda czasu na powielanie czegoś, co wszyscy dobrze znają lub czegoś co nie jest interesujące dla nikogo może jedynie z wyjątkiem autora.
    Aby mieć pewność, że strona będzie popularna i chętnie odwiedzana, musi ona przyciągać internautów orygina1nością oraz ciekawą i systematycznie uzupełnianą treścią. Na1eży umieścić na stronie tyle materiałów, by nie było możliwe przeg1ądnięcie ich w trakcie jednej wizyty, ze świadomością, że nawet najdrobniejsze błędy mogą zniechęcić użytkowników do powrotu na stronę. Nie wolno również zapominać o poszanowaniu praw autorskich. Nie na1eży dopuścić, by forma wzięła górę nad treścią - Internet to źródło informacji, nie zaś miejsce, gdzie prezentujemy nowości techniczne, które mogą obejrzeć jedynie posiadacze najnowszych przeglądarek z zainstalowanymi wszelkimi możliwymi rozszerzeniami.
    Struktura strony musi być logiczna, intuicyjna i łatwa w nawigacji. Przejrzystość oraz szybki dostęp do informacji to podstawa sukcesu. Cała strona powinna posiadać konsekwentny układ graficzny - użytkownicy nie 1ubią, być zbytnio zaskakiwani. Najlepiej na początku usiąść z kartką papieru i rozrysować swoją stronę wraz z wszystkimi połączeniami. Jeżeli wyjdzie za dużo krzyżujących się lub zapętlonych strzałek, należy przemyśleć jeszcze raz projekt.
    Należy zapewnić taką nawigację, by gość zawsze wiedział, w której części strony się znajduje, jak wrócić na stronę główną oraz które strony już widział. Jeżeli jest taka moz1iwość, należy udostępnić użytkownikowi przeszukiwanie strony, z zamieszczeniem mapki opisującej co zostało zaprezentowane w poszczególnych działach. Użytkownik nie powinien być zmuszony klikać więcej niż trzy razy na różne odnośniki, by dotrzeć do każdej strony. Należy prawidłowo zaplanować strukturę katalogów i uwzględnić jej dalszy rozwój. W ten sposób można zaoszczędzić wiele pracy. Jeżeli długość strony przekracza jeden ekran, należy dodać menu nawigacyjne również na dole, uwzględniając w nim powrót na początek strony.
    Należy również sprawdzić wygląd strony pod różnymi przeglądarkami - przede wszystkim pod najpopularniejszymi: Internet Explorerem, Netscape Navigatorem oraz Operą, biorąc np. pod uwagę fakt że Netscape kiepsko interpretuje style. Należy zobaczyć również jak strona wyglą~da, bez grafiki -sporo osób wyłącza grafikę a są podobno również tacy, którzy korzystają z przeglądarek tekstowych. Nie należy używać rozszerzeń, które interpretuje tylko jedna z przeglądarek.
    Jedną, z najistotniejszych rzeczy jest szybkość ładowania strony - nie wszyscy mają, stały, darmowy dostęp do Internetu oraz świętą cierp1iwość. Ograniczanie niepotrzebnej grafiki lub umieszczanie niewielkich obrazków z ewentualnymi odnośnikami do wersji powiększonych jest bardzo mile widziane. Najlepiej sprawdzić jak długo będzie się wczytywać strona, gdy korzystamy z modemu w czasie dużego obciążenia sieci - czas oczekiwania nie powinien być zbyt długi. Nigdy me należy konfigurować strony tak by grafika ładowała się na początku. Siedzenie przed pustym ekranem może szybko zniechęcić.
    Szybkość ładowania jest zależna przede wszystkim od i1ości grafiki oraz od dodatkowych ozdobników takich jak pliki muzyczne (!!!), mapy graficzne (imagemaps) czy skrypty.
    Maksymalna objętość grafiki na głównej stronie nie powinna przekraczać 60 kB, na pozostałych stronach 40 kB. Jeżeli na jakiejś podstronie zamieszczamy więcej grafiki (na przykład galeria zdjęć czy kolekcja swoich prac) grzecznie jest o tym poinformować przy odnośniku do niej, a najlepiej rozdzielić materiał na kilka stron.

    Nie należy używać grafiki umieszczonej na innym serwerze - a jeżeli już koniecznie chcemy zamieścić dany obrazek (np. logo darmowych statystyk strony), należy ściągnąć go na swój serwer (o ile jest to możliwe) - będzie się wtedy dużo szybciej ładował. Obrazki należy zmniejszać uzywając do tego celu programu graficznego, nie zaś parametrów WIDTH oraz HEIGHT, gdyż wtedy objętość pliku nadal pozostanie taka sama. Efektownie wyglądają na stronie obrazki z przeźroczystym (transparent) tłem -format GIF89a. Przeźroczysty kolor powinien być zgodny z kolorem tła strony, ponieważ niektóre starsze przeglądarki nie honorują tego formatu, a w nowszych niekiedy tworzy się nieładna mgiełka naokoło rysunku. Na tło najlepiej używać obrazków zapisanych w formacie JPG w jak najmniejszej rozdzielczości. Wszystkie obrazki w formacie GIF powinny być zapisywane bez przeplotu (non-interlaced). Dobrze jeżeli grafika ma nie więcej niz 256 kolorów. Grafika powinna być oryginalna - jeżeli widzimy dwudziesty raz tego samego dnia podobny obrazek, często odruchowo naciskamy na klawisz ,,back".
    Odpowiednio opracowana, spokojna i przejrzysta kompozycja strony ułatwia czytanie i zachęca do zainteresowania się jej dalszą częścią, niedopuszczalne jest tworzenie strony, na której znajduje się mnóstwo obrazków lub odnośników rozmieszczonych w przypadkowy sposób. Należy zastanowić się, na które elementy chcemy zwrócić szczególną uwagę i wyeksponować je, pamiętając jednak, że nie da się jednocześnie na wszystkim skupić uwagi oglądającego. Szczególnie istotne jest zachowanie równowagi pomiędzy ilością grafiki i tekstu. Nie należy przesadzać ani z jednym, ani z drugim - zaciemnia to obraz i utrudnia czytanie. Przeciętny człowiek rozpoznaje jednocześnie nie więcej niż pięć elementów jako grupę. Jeżeli lista oferowanych opcji jest dłuższa, konieczny stanie się podział na podgrupy, co ułatwi odbiorcom czytanie oraz przyspieszy odnalezienie interesującego ich tematu. Użytkownicy są, leniwi - strona powinna być prosta w obsłudze oraz tak skomponowana by każdy mógł się szybko zorientować jaka jest jej zawartość. Jeżeli strona zawiera grafikę, to nawet gdy nie jest ona załadowana, użytkownik powinien bez problemu móc się poruszać po stronie.
    Nie ma nic gorszego niż narzucanie użytkownikowi swojego zdania - na przykład poprzez zamieszczanie ikonek typu ,,Download coś tam now!". Użytkownicy sami wiedzą co jest dla nich dobre, a na dodatek często bywają przekorni. Najlepiej utrzymywać z użytkownikami kontakt mailowy, stawiając na stronie pytania co im się najbardziej podobalo i czego oczekują jeszcze?

Projektowanie wstępne

    Przebiega bez udziału komputera. Notujemy na kartce jaki jest cel witryny, jakie informacje powinny zostać przedstawione odwiedzającym, jakie podstawowe działy znajdą się na niej, oraz jakie planujemy dodać w przyszłości. Następnie dokonujemy spisu jakie materiały mamy gotowe do publikacji w każdym z działów i jakie są w trakcie przygotowania, czy jest ich wystarczająco dużo, by zacząć dalsze prace? Rysujemy schemat serwisu.

Struktura serwisu

    Jedną z najbardziej czytelnych i najprostszych w odbiorze dla użytkowników jest struktura hierarchiczna (drzewiasta), przy tym jest to struktura jednocześnie najłatwiejsza do realizacji i aktualizacji. Ideą takiej struktury jest organizacja informacji w ko1ejności od najbardziej ogólnych i najważniejszych (menu na stronie głównej), poprzez usystematyzowane tematycznie podmenu (drugi poziom), aż do szczegółowych materiałów, które znajdują się na najniższym poziomie struktury.

    W przypadku niektórych nodzajów witryn, na przykład przy prezentacji prac graficznych czy też dluższej treżci skladającej się z kilku rozdziałów, można stosować strukturę 1iniową po1egającą na sekwencyjnym połączeniu stron. Należy pamiętać jednak, by oprócz nawigacji do przodu i do tyłu oraz odnośnika do strony głównej, zamieścić również spis treści wszystkich stron, tak by można bylo oglądnąć bezpośrednio dowolny fragment oraz by od razu wiedzieć jak wiele jest elementów. Oczywiście przy większych serwisach mogą wstępować oba rodzaje struktur.

Nawigacja i Menu

    Medium internetowe jest trudniejsze w obsłudze niż np. czasopismo i jeżeli nie zapewnimy użytkownikom przyjaznej nawigacji, mogą mieć trudności z przeg1ądnięciem zawartości serwisu. Konsekwentna nawigacja, jednolita na wszystkich stronach, zarówno pod względem umiejscowienia jak i wyglądu bardzo ułatwi orientację. Bardzo ważny jest szybki dostęp do informacji - użytkownik nie powinien klikać więcej niż trzy razy, by do nich dotrzeć.
    Nawigacja strony internetowej musi być prosta i czytelna, tak aby odwiedzający nie miał żadnych wątp1iwości gdzie ma klikać, by dostać się do żądanych informacji, powinien zawsze wiedzieć w którym miejscu serwisu się znajduje, które strony już widział i jak może wrócić na stronę główną.
    Jeżeli długość strony znacznie przekracza jeden ekran należy również dodać nawigację na dole strony, uwzględniając w niej także powrót na górę strony. Należy zamieścić na każdej stronie menu z odnośnikami do podstawowych działów serwisu oraz strony głównej nie zapominając także o adresie e-mail. Menu nawigacyjne powinno być widoczne i łatwe do znalezienia, nie może jednakże stanowić głównego elementu strony (oczywiście ta ostatnia uwaga nie dotyczy strony głównej).
    Jeżeli umieszczamy menu graficzne, w formie skryptu lub appletu, to należy zamieścić również menu tekstowe. W przypadku graficznego menu nie zapominajmy o zamieszczeniu alternatywnego tekstu dla grafiki.
Jeżeli używamy ikonek do nawigacji - stosujemy czyte1ną i jednoznaczną symbolikę, nie powinno to przypominać quizu dla użytkownlka co dany obrazek symbolizuje. Niezależnie od tego, dobrze jest pod ikonkami zamieścić również tekstowe odnośniki, które tez powinny być aktywnymi linkami.
Starajmy się unikać określeń: "natępny dział", "poprzedni obrazek", "powrót do menu", po prostu napiszmy gdzie konkretnie użytkownik się znajdzie po kliknięciu na danym odnośniku.
    W przypadku gdy informacje na danej stronie są podzielone na kategorie tematyczne można użyć dodatkowego menu odnoszącego się do poszczególnych kategorii. W przypadku wątpliwości czy nawigacja serwisu jest czytelna i latwa do interpretacji dla użytkownika, warto posadzić przy komputerze znajomego, który słabo się orientuje w Internecie. W ten sposób najszybciej można wyłapać wszelkie mankamenty.

Struktura folderów

    Nie należy umieszczać, ani na dysku ani na serwerze, wszystkich elementów serwisu (pliki tekstowe, graficzne, dźwiękowe) w jednym katalogu. Należy przygotować osobne podkatalogi dla każdej z pozycji głównego menu. Należy utworzyć także podkatalog na pliki graficzne, ponieważ najrzadziej są wymieniane. Ułatwi to i przyspieszy aktualizowanie strony oraz pomoże uniknąć pomyłek przy kopiowaniu plików na serwer.
    Przy projektowaniu struktury katalogów należy wziąć pod uwagę w jaki sposób strona będzie się rozwijać - jeżeli na przykład przewidujemy, że ilość plików bardzo się rozrośnie możemy stworzyć od razu dodatkowe podkategorie.

    Minął już czas kiedy umieszczanie nowości technicznych świadczyło o znajomości rzeczy. Poniżej przedstawiono spis tego wszystkiego, czego powinno się unikać na stronie, a w każdym razie ograniczać;

mgr Piotr Kak